SŁOWNICZEK POJĘĆ MUZYCZNYCH
Akompaniament – warstwa utworu stanowiąca podkład i wsparcie dla głównej melodii.
AKORD – (Chord) kilka dźwięków granych jednocześnie. Inna definicja - zbiór określonych nut zagranych w tym samym czasie, ich wybrzmiewanie mimo, iż są grane w tej samej chwili nie powoduje wrażenia fałszowania tylko wrażenie harmonii.
Akord molowy – współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków o „smutnym” zabarwieniu.
Akord durowy – współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków o „wesołym” zabarwieniu.
Arpeggio – sposób wykonywania akordu polegający na bardzo szybkim graniu dźwięków jeden po drugim, zwykle w kierunku wznoszącym.
Bemol – znak chromatyczny obniżający nutę, przy której stoi, o pół tonu.
Dysonans – pochód dźwięków lub ich współbrzmienie brzmiące niezgodnie, „brzydko” dla ucha ludzkiego.
Dodekafonia – technika kompozytorska XX wieku, traktująca każdy dźwięk gamy autonomicznie.
Fraza – kilka dźwięków następujących po sobie. Więcej niż motyw, ale mniej niż zdanie i okres.
Gama – szereg dźwięków ułożonych według określonej skali.
Glissando – płynne przejście pomiędzy dźwiękami – „ślizganie się” po dźwiękach.
Harmonia – muzyczna podbudowa utworu. Składa się najczęściej z akordów, czyli grup wspólnie granych dźwięków.
Instrumenty strunowe smyczkowe – skrzypce, altówka, wiolonczela i kontrabas.
Instrumenty strunowe szarpane – bandżo,mandolina, gitara basowa, gitara, ukulele.
Instrumenty dęte – blaszane i drewniane. Blaszane: trąbka, puzon, tuba i waltornia. Drewniane:flet, obój, fagot, róg.
Instrumenty perkusyjne – bębny, dzwonki, grzechotki, cymbałki, "odpowiedzialne" głównie za rytm.
Interwał – różnica wysokości pomiędzy dwoma dźwiękami, co w praktyce przekłada się na odległość między nimi na klawiaturze. Każde dwa dźwięki dzieli jakiś interwał. Wyróżniamy: prymę, sekundę, tercję, kwartę, kwinte, sekstę, septymę i oktawę lub większe jak duodecymę i kwintdecymę.
Klaster – nałożenie dźwięków kilku akordów.
Klawesyn – prekursor fortepianu. Odznacza się stałą głośnością. Struny klawesynu nie są uderzane filcowym młoteczkiem ( jak w fortepianie ), tylko szarpane za pomocą piórek.
Klucz – znak stawiany na początku pięciolini, określający w jaki sposób czytać nuty zapiusane na tej pięciolinie. Wyróżniamy klucz wiolinowy i Klucz basowy.
Legato – sposób artykulacji polegający na płynnym łączeniu dźwięku i unikaniu przerw między nimi.
Łuk – symbol łączący nuty w grupy, które należy wykonywać płynnie, unikając przerw między nimi.
Melodia – seria następujących po sobie dźwięków, tworzących logiczną całość.
Metronom – urządzenie, pomagające utrzymywać odpowiednie tempo.
Nuta z kropką – kropka wydłuża czas trwania nuty o połowę pierwotnej wartości.
Oktawa – interwał pomiędzy dwoma najbliższymi dźwiękami o tej samej nazwie.Podstawowa jednostka w muzyce opisująca różnicę pomiędzy dwoma nutami, z czego jedna posiada częstotliwość dwa razy większą od pierwszej, na fortepianie obejmująca siedem białych i mieszczących się pomiędzy nimi pięć czarnych klawiszy (inaczej mówiąc dwanaście półtonów).
Okres – to element formy muzycznej, składający się z dwóch zdań muzycznych. Pierwsze to poprzednik, drugie następnik. Poprzednik kończy się zawieszeniem melodii, a następnik rozwiązuje napięcie. Poprzednik i następnik dzieli się na dwie frazy, a fraza na dwa motywy. Wyróżnia się okres muzyczny mały (4+4 takty) i wielki (8+8 taktów). Jednym z najprostszych przykładów okresu muzycznego jest piosenka "Wlazł kotek na płotek". Pierwsze sześć taktów stanowi poprzednik, a kolejne sześć następnik.
Ósemka – dźwięk o krótkim czasie trwania.
Pauzy – symbole będące przeciwieństwem nut, wskazujące momenty, kiedy nie należy grać.Pauzy mają te same wartości co nuty.
Pochód gamowy – proste „przejście” po wszystkich kolejnych klawiszach np. fortepianu w dół lub w górę.
Suita – zbiór tańców lub utworów o różnym charakterze.
Sonata – kilkuczęściowe dzieło na pianino lub fortepian.
Staccato – technika gry z „oddzieleniem” każdego dźwięku, gdzie dźwięk jest krótki, ostry, jakby nagle urwany.
Skala – zakres dźwięków wydawanych przez instrumenty muzyczne (w tym też głos ludzki).
Tuba – największy i najniższy instrumentów dętych, z ustnikiem i dużym otworem.
Trójkąt – Instrument perkusyjny z wygiętego pręta metalowego w kształcie trójkąta.
Tremolo – szybkie powtarzanie dźwięku.
Tempo – szybkość przebiegu muzyki.
Tonacja – skala na której oparty jest materiał dźwiękowy utworu.
Wiolonczela – czterostrunowy instrument smyczkowy.
