UWAGA, EFEKTY UBOCZNE!
czyli naukowo-muzyczne ciekawostki o przedszkolakach
Czytam śpiewająco!
Czytasz książeczki ze swoim przedszkolakiem? Pokazujesz mu literki? Oto, co jeszcze możesz zrobić, żeby ułatwić mu późniejszą naukę czytania: zapisz go na zajęcia muzyczne!
Naukowcy odkryli, że nauka muzyki wpływa na umiejętność czytania u dzieci. Pierwsze ważne dane na ten temat pochodzą z eksperymentu przeprowadzonego w latach siedemdziesiątych. W badaniu wzięły udział dwie grupy dzieci w wieku sześciu lat, zgodnie z systemem amerykańskim – pierwszoklasistów. Jedna grupa przez siedem miesięcy uczestniczyła w intensywnym kursie umuzykalniającym, druga nie brała udziału w żadnych dodatkowych zajęciach.
Po zakończeniu kursu wykonano testy mierzące umiejętność czytania i porównano rezultaty z wynikami podobnego testu przeprowadzonego na początku roku szkolnego. Okazało się, że dzieci z grupy pierwszej poczyniły większe postępy i w końcowym teście wykazały się lepszymi wynikami w nauce czytania niż dzieci z grupy drugiej. Eksperyment kontynuowano zatem przez kolejny rok, który tylko potwierdził wcześniejsze wnioski: nauka muzyki pomaga w nauce czytania.
Nie tylko czytanie
Nauka muzyki może usprawniać rozwój także innych zdolności poznawczych. W latach dziewięćdziesiątych w Kalifornii przeprowadzono badania nad wpływem edukacji muzycznej na wyobraźnię przestrzenną u dzieci w wieku przedszkolnym.
Badanej grupie przedszkolaków zapewniono codzienne zajęcia ze śpiewania i cotygodniowe lekcje gry na instrumentach klawiszowych. Uczone w ten sposób dzieci w zadaniach wymagających wyobraźni przestrzennej osiągnęły lepsze wyniki niż ich rówieśnicy, nie kształcący się muzycznie.
Koniecznie akurat muzyka?
Wyniki tych i podobnych eksperymentów wzbudziły oczywistą falę wątpliwości i rozważań: czy to faktycznie muzyka wpłynęła na rozwój umiejętności? Czy może chodzi po prostu o jakiekolwiek zajęcia dodatkowe, stymulujące ogólny rozwój dziecka? Być może ten sam efekt dałoby malowanie? piłka nożna? gimnastyka? zajęcia teatralne?
W badaniach przeprowadzonych kilkanaście lat temu w Toronto porównywano cztery grupy sześciolatków: jedna brała udział w nauce gry na keyboardzie, druga – w kursie umuzykalniającym (tym samym, co w poprzednim eksperymencie), trzecia – w zajęciach teatralnych. Dzieci z grupy czwartej nie miały żadnych dodatkowych zajęć. Przed rozpoczęciem i po ukończeniu nauki wszystkie dzieci przebadano dwoma tzw. testami inteligencji. Każdy z nich mierzył kilka do kilkunastu różnych umiejętności – m.in. słownictwo, liczenie, uzupełnianie obrazków, rozumienie tekstu czytanego, literowanie. Oprócz tego wykonano jeszcze trzeci test, tym razem mierzący umiejętności społeczne. Efekty okazały się bardzo ciekawe.
Po pierwsze, obie grupy muzyczne w testach końcowych osiągnęły podobne wyniki. Grupa teatralna natomiast zbliżyła się do grupy pozbawionej dodatkowych zajęć. Po drugie, ogólny wzrost umiejętności (po „zsumowaniu” wszystkich badanych dziedzin) był większy w grupach muzycznych niż niemuzycznych. Po trzecie, grupy muzyczne osiągnęły szczególnie wysokie wyniki w testach inteligencji. Grupa teatralna natomiast osiągnęła lepsze rezultaty w testach umiejętności społecznych.
A oto wnioski z eksperymentu: umysłowi dziecka nie jest wszystko jedno, jakimi bodźcami jest stymulowany. On doskonale rozpoznaje, kiedy podsuwamy mu muzykę w jakiejkolwiek postaci. I odwdzięcza się sprawniejszym działaniem.
Bibliografia
Schellenberg, E.G.: Music and cognitive abilities. „Current Directions in Psychological Science” 2005 nr 14.
Schellenberg, E. G.: Music Lessons Enhance IQ. „Psychological Science” 2004 nr 8.
Weinberger Norman M.:The music in our minds. „Educational Leadership” 1998, nr 56(3).
